काठमाडौं – कुनै समय आक्रामक बजार विस्तार र उच्च नाफाका कारण चर्चामा रहने गरेको एनआईसी एशिया बैंक लिमिटेडको वित्तीय स्वास्थ्यमा अहिले गम्भीर चाप देखिएको छ। बैंकले सार्वजनिक गरेको चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को दोस्रो त्रैमासको अपरिष्कृत वित्तीय विवरण अनुसार खुद नाफा र अन्य प्रमुख सूचकहरूमा गिरावट आएको छ।

पुस मसान्तसम्ममा बैंकले १३ करोड ११ लाख रुपैयाँ मात्र खुद नाफा कमाएको छ। यो अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको १५ करोड १७ लाख रुपैयाँको तुलनामा १३.५४ प्रतिशतले कम हो। बैंकको यो नाफा अघिल्ला वर्षहरूको तुलनामा भारी गिरावट हो।

खराब कर्जा र ब्याज आम्दानीको चुनौती बैंकको नाफा घट्नुमा 'खुद ब्याज आम्दानी' मा आएको ठूलो गिरावट र 'इम्पेरमेन्ट चार्ज' (खराब कर्जा बापतको प्रावधान) मा भएको वृद्धि मुख्य कारक देखिएका छन्। समीक्षा अवधिमा बैंकको खुद ब्याज आम्दानी १५.८७ प्रतिशतले घटेको छ। उता, सम्भावित कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापनका लागि छुट्याइने इम्पेरमेन्ट चार्ज २ अर्ब ३५ करोडबाट बढेर २ अर्ब ४३ करोड रुपैयाँ पुगेको छ। यसले बैंकको सञ्चालन मुनाफालाई ४२.१६ प्रतिशतले खुम्चाइदिएको छ।

लगानीकर्तालाई धक्का: ईपीएस १ रुपैयाँ ७६ पैसामा सीमित नाफामा आएको निरन्तर गिरावटले बैंकको प्रतिशेयर आम्दानी (ईपीएस) मा पनि ठूलो धक्का पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष २ रुपैयाँ ४ पैसा रहेको ईपीएस अहिले २८ पैसाले घटेर १ रुपैयाँ ७६ पैसामा झरेको छ।

वितरणयोग्य मुनाफा: सबैभन्दा चिन्ताजनक पक्ष बैंकको वितरणयोग्य मुनाफा ७ अर्ब ३९ करोड रुपैयाँले ऋणात्मक रहनु हो। यसले शेयरधनीहरूले तत्काल लाभांश पाउने सम्भावनालाई पूर्णतः समाप्त गरिदिएको छ।
पीई रेसियो: नाफा न्यून हुँदा बैंकको मूल्य-आम्दानी अनुपात (PE Ratio) १८८.४४ गुणा पुगेको छ, जसले बजार मूल्यको तुलनामा बैंकको कमाई निकै कमजोर रहेको संकेत गर्दछ।

वित्तीय स्थिति र पुँजी १४ अर्ब ९१ करोड ७५ लाख रुपैयाँ चुक्ता पुँजी भएको यस बैंकको जगेडा कोषमा १४ अर्ब ६६ करोड ८६ लाख रुपैयाँ सञ्चित छ। बैंकले दोस्रो त्रैमासको अन्त्यसम्ममा ३ खर्ब २७ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन गरी २ खर्ब ९ अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेको छ। प्रतिशेयर नेटवर्थ १९८ रुपैयाँ ३३ पैसा कायम भएको छ।

विस्तृत विश्लेषण: के भन्छन् यी तथ्याङ्कले?

एनआईसी एशियाको यो नतिजाले बैंक अहिले 'रिकभरी' को कठिन मोडमा रहेको देखाउँछ। कुनै समय उच्च नाफा कमाउन अपनाइएको आक्रामक कर्जा विस्तारले अहिले खराब कर्जा (NPL) को रूप लिँदा बैंकले ठूलो रकम प्रोभिजनिङमा खर्चिनु परेको छ।

१. तरलताको थुप्रो र लगानीको अभाव: ३ खर्ब २७ अर्ब निक्षेप हुँदा कर्जा प्रवाह जम्मा २ खर्ब ९ अर्ब हुनुले बैंकसँग लगानीयोग्य रकम थुप्रिएर बसेको तर बजारमा सुरक्षित कर्जा प्रवाह गर्ने ठाउँ नपाएको देखिन्छ। २. लाभांशमा पूर्णविराम: ७ अर्बभन्दा बढी वितरणयोग्य मुनाफा ऋणात्मक हुनु भनेको बैंकले पहिले आफ्ना खराब कर्जाहरू असुल गरेर यो घाटा पूर्ति नगरेसम्म शेयरधनीलाई एक पैसा पनि लाभांश बाँड्न पाउने छैन। ३. साख जोगाउने चुनौती: फि तथा कमिसन आम्दानीमा ११ प्रतिशतको वृद्धि हुनु सकारात्मक पक्ष भए पनि बैंकको कोर बैंकिङ (ब्याज आम्दानी) व्यवसाय नै संकटमा पर्नुले व्यवस्थापनमाथि ठूलो प्रश्न खडा गरिदिएको छ।