केन्द्रीय बैंकले हालै विद्युतीय मुद्रा (CBDC) को नमुना तयार गरेको छ। राष्ट्र बैंकको सीबीडीसी महाशाखाका प्रमुख कृष्णराम धुँजूले सीबीडीसी प्रणालीको प्रोटोटाइप सार्वजनिक गर्दै यसलाई सीमित विशेषतासहितको प्रारम्भिक संस्करणको रूपमा विकास गरिने जानकारी दिएका छन्।

समाचारको मुख्य बुँदाहरू:

प्रोटोटाइपको विकास:
- सीबीडीसी प्रणालीको इन्टरफेस (डिजिटल आवरण) पहिलो पटक सार्वजनिक गरिएको छ।
- प्रोटोटाइप इन्टरमिडिएटरी आर्किटेक्चरमा आधारित छ, जसमा राष्ट्र बैंक सिधा प्रयोगकर्तालाई डिजिटल मुद्रा उपलब्ध नगराएर बैंक तथा वित्तीय संस्थामार्फत उपलब्ध गराउने मोडलमा विकास गरिएको छ।
सीबीडीसीको प्रारम्भिक योजना:
- सुरुवाती चरणमा सामान्य कारोबारका लागि प्रयोगमा ल्याइने योजना।
- सीबीडीसीमा ब्याज प्राप्त नहुनेछ।
- बैंकले २०२६ को अगस्टमा बैंकिङ संस्थाहरूबीच रकम भुक्तानी र धितोपत्र कारोबार प्रयोजनका लागि होलसेल सीबीडीसीको पाइलट परीक्षण कार्यान्वयनमा ल्याउने तयारी गरेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य:
- राष्ट्र बैंकले केन्द्रीय बैंकहरूको अन्तर्राष्ट्रिय संस्था बैंक फर इन्टरनेसनल सेटलमेन्ट (बीआईएस) को हङकङस्थित इन्नोभेसन हबको ‘एमब्रिज’ परियोजनामा अवलोकनकर्ताको सदस्यता लिएको छ।
- बीआईएस इन्नोभेसन हबले हङकङ मनिटरी अथोरिटी र हङकङ अप्लाइड साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी रिसर्च इन्स्टिच्युटसँग मिलेर तयार पारेको रिटेल सीबीडीसी ‘औरम’ प्रोटोटाइपको कोडबेस प्राप्त गरिएको छ।
सीबीडीसीको भिन्नता:
- गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले सीबीडीसीलाई क्रिप्टोकरेन्सीको विकल्प मान्न नमिल्ने, नगदलाई प्रतिस्थापन नगर्ने, र विद्यमान डिजिटल भुक्तानी प्रणालीलाई असर नपु‍र्‍याउने स्पष्ट पारे।
- सीबीडीसीको मूल्य परिवर्तनशील हुँदैन, यो नगद जस्तै हुने बताइएको छ।
विभिन्न धारणा र सुझावहरू:
- सीबीडीसी कार्यान्वयसम्बन्धी विभिन्न बैंक, डिजिटल भुक्तानी सेवा प्रदायक संस्था, विप्रेषण सेवाप्रदायक कम्पनी, सुरक्षा निकायका अधिकारी, र विश्वविद्यालयका प्राध्यापकहरूले धारणा र सुझाव पेस गरेका छन्।
- कार्यक्रमका दौरान सीबीडीसीबारे द्विविधा र गलत बुझाइ रहेका र त्यसलाई चिर्दै जान आवश्यक रहेको गभर्नर अधिकारीले बताएका छन्।