काठमाडौं – नेपालका वाणिज्य बैंकहरूले शेयर तथा अन्य लगानीका क्षेत्रहरूमा आक्रामक रूपमा पूँजी विस्तार गरेका छन्। नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार सबैभन्दा बढी लगानी एनआईएमबी (NIMB) बैंकले गरेको देखिन्छ। कुल लगानी रकम रु ४५ अर्ब ५८ करोड ५१ लाख रहेको छ, जसले NIMB लाई शीर्ष स्थानमा पुर्‍याएको छ। यस बैंकले रु ३४ अर्ब १४ करोड ५३ लाख बराबरको रकम गैरआवासीय (Non-resident) लगानीमा प्रयोग गरेको छ भने बाँकी रु ११ अर्ब ४४ करोड १८ लाख अन्य शीर्षकमा देखिन्छ।

त्यस्तै, एनएबिआइएल (NABIL) बैंकले रु ३३ अर्ब ७७ करोड १२ लाख लगानी गरेको छ, जसमा गैरआवासीय लगानी मात्र रु २५ अर्ब ८३ करोड ४६ लाख रहेको छ। ग्लोबल आइएमई (Global IME) बैंकले पनि उल्लेखनीय लगानी गर्दै रु ३५ अर्ब ९४ करोड ४ लाख लगानी गरेको देखिन्छ, जसमा रु २६ अर्ब ९१ करोड ९४ लाख गैरआवासीय र रु ७ अर्ब ५९ करोड ७८ लाख अन्य शीर्षकमा पर्दछ। बैंकहरूले विदेशी लगानीकर्ताको आकर्षण भित्र्याउन सफल देखिएका छन्।

लगानी संरचनाको पाटो हेर्दा, अधिकांश बैंकहरूले ‘Interbank Lending’ मा नगण्य वा शून्य लगानी गरेका छन्। यो बिन्दुमा केवल ग्लोबल बैंकले रु १४ करोड ३४ लाख, र एनएमबी (NMB) ले रु २५ करोड ९२ लाख लगानी मात्र देखाएका छन्। बाँकी बैंकहरू यो खण्डमा पूर्णतः निष्क्रिय देखिन्छन्।

‘Others’ शीर्षकमा भने कृषि विकास बैंक (ADBNL) ले सबैभन्दा ठूलो रु २२ अर्ब ७५ करोड ६८ लाख लगानी गरेको छ, जुन यस बैंकको कुल लगानी हो। यसले संकेत गर्छ कि उक्त बैंकले विविधिकरणमा ध्यान दिएको छ। अन्य उल्लेखनीय बैंकहरूमा सानिमा, प्राइम, सिटीजन, लुम्बिनी र प्रभु बैंकहरूको लगानी तुलनात्मक रूपमा मध्यमस्तरमा देखिन्छ।

समग्रमा हेर्दा, बैंकहरूको गैरआवासीय लगानी उच्च दरमा वृद्धि हुँदै गएको देखिन्छ। विदेशी लगानीकर्ताको विश्वास तथा बैंकहरूको रणनीतिक लगानी विस्तारले पुँजी बजारमा सकारात्मक संकेत दिएको विश्लेषकहरू बताउँछन्। ‘शेयर तथा अन्य लगानी’ क्षेत्रको यो आक्रामक विस्तारले बैंकहरूबीच प्रतिस्पर्धालाई थप तीव्र बनाउने संकेत पनि देखिएको छ।