फागुन २१ को प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा भारत, जापान र यूएनडिपीको सहयोग

आगामी फागुन २१ गते हुन गइरहेको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै India, Japan तथा विकास साझेदार संस्था United Nations Development Programme (यूएनडिपी) ले नेपाललाई सहयोग गर्ने भएका छन्। Ministry of Finance, Nepal का अनुसार भारतले सवारी साधन उपलब्ध गराउनेछ भने जापानले आर्थिक सहयोग प्रदान गर्नेछ। यस्तै, यूएनडिपीले निर्वाचन आयोगलाई प्रत्यक्ष प्राविधिक तथा संस्थागत सहयोग गर्ने भएको छ।

अर्थ मन्त्रालयका अनुसार गृह मन्त्रालयले सुरुवाती चरणमा निर्वाचन व्यवस्थापनका लागि भारत सरकारसँग ७५० वटा सवारी साधन माग गरेको थियो। तर, आवश्यकता र व्यावहारिकतालाई ध्यानमा राख्दै सो संख्या घटाएर ६५० वटा सवारी साधनको प्रस्ताव भारतसमक्ष पठाइएको हो। मन्त्रालयका अनुसार हालसम्म भारतबाट ५३८ वटा सवारी साधन नेपाल भित्रिसकेका छन्।

भारत सरकारले चरणबद्ध रूपमा सवारी साधन उपलब्ध गराउँदै आएको छ। अहिलेसम्म नेपालमा आइपुगेका सबै सवारी साधन क्याबिन पिकअप भ्यान रहेका छन्। तीमध्ये केही औपचारिक हस्तान्तरण कार्यक्रममार्फत प्रदान गरिएका हुन् भने केही भन्सार प्रक्रिया पूरा गरी सिधै नेपाल भित्रिएका हुन्।

अर्थ मन्त्रालयका अनुसार भारतले पहिलो चरणमा ७ माघ २०८१ मा ६० वटा भ्यान हस्तान्तरण गरेको थियो। त्यसपछि दोस्रो चरणमा १६ माघ २०८२ मा २५० वटा क्याबिन पिकअप भ्यान नेपाललाई उपलब्ध गराएको थियो। यसबाहेक अन्य चरणमार्फत समेत सवारी साधन प्राप्त हुँदै आएका छन्।

अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता टंकप्रसाद पाण्डेयका अनुसार अब थप ११२ वटा सवारी साधन आउन बाँकी रहेका छन्। उनका अनुसार भारत सरकारले निर्वाचन सुरक्षाका लागि प्रयोग गर्न मिल्ने ठूला जालीसहितका ट्रक पनि उपलब्ध गराउने तयारी गरेको छ। साथै, निर्वाचन व्यवस्थापनमा आवश्यक अन्य सामग्रीसमेत सहयोग स्वरूप प्रदान गरिने तयारी भइरहेको छ।

यस्तै, जापान सरकारले नेपाल सरकारलाई निर्वाचनका लागि ४० करोड रुपैयाँ आर्थिक सहयोग उपलब्ध गराउने भएको छ। अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव धनीराम शर्माका अनुसार यस विषयमा नेपाल सरकार र जापान सरकारबीच छलफल भइरहेको छ। “सहयोग रकमसम्बन्धी सम्झौता प्रक्रियामै छ र केही दिनभित्र सम्पन्न हुनेछ,” उनले बताए।

उनका अनुसार भारत र जापानबाहेक अन्य मुलुकबाट थप सहयोग आउने सम्भावना कम देखिएको छ। हालसम्म प्राप्त हुने सहयोग निर्वाचन व्यवस्थापनका लागि पर्याप्त हुने सरकारी अनुमान रहेको छ।

यसैगरी, यूएनडिपीले Election Commission of Nepal सँग प्रत्यक्ष सम्झौता गरी विभिन्न प्रकारका सहयोग प्रदान गर्ने भएको छ। यूएनडिपीले निर्वाचन लक्षित तालिम कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सहयोग गर्नेछ भने कम्प्युटर, प्रिन्टर, सूचना प्रविधि सामग्री तथा स्टेशनरी सामग्री उपलब्ध गराउनेछ।

सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूको सहयोगलाई आगामी निर्वाचनलाई स्वतन्त्र, निष्पक्ष, पारदर्शी र विश्वसनीय बनाउन महत्वपूर्ण आधारका रूपमा लिएको छ। निर्वाचन व्यवस्थापन, सुरक्षा, प्रविधि र जनशक्ति विकासका क्षेत्रमा प्राप्त हुने सहयोगले मतदान प्रक्रिया सहज र प्रभावकारी हुने मन्त्रालयको विश्वास छ।

समग्रमा, भारत, जापान र यूएनडिपीबाट प्राप्त सहयोगले आगामी प्रतिनिधि सभा निर्वाचनलाई व्यवस्थित र विश्वसनीय बनाउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।