काठमाडौं, नेपाल — नेपाल राष्ट्र बैंकको मौद्रिक व्यवस्थापन विभागले आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को अन्त्यसम्मको स्थायी निक्षेप सुविधा (Standing Deposit Facility - SDF) को विवरण सार्वजनिक गरेको छ। उक्त विवरण अनुसार, SDF मार्फत १२५ वटा कारोबार भएका छन्, जसअन्तर्गत कुल रू. १७ खर्ब ९ लाख ५१ हजार (₨ 1,709.51 अर्ब) बराबरको रकम निष्क्रिय बैंकिंग प्रणालीबाट अस्थायी रूपमा राष्ट्र बैंकमा जम्मा गरिएको छ।

स्थायी निक्षेप सुविधा राष्ट्र बैंकले वाणिज्य बैंकहरूलाई अस्थायी रूपमा आफूहरूले राख्न सक्ने अतिरिक्त नगद तरलता एक निश्चित ब्याजदरमा केन्द्रीय बैंकमा राख्न दिने नीतिगत उपाय हो। यसले बजारमा बढी तरलता हुँदा त्यसलाई नियन्त्रण गर्ने एक महत्वपूर्ण मौद्रिक उपकरणको रूपमा काम गर्छ।

विवरण अनुसार, सुरुवाती महिनाहरूमा एक दिनको अवधि भएका कारोबारहरूमा करोडौंको रकम ओभरनाइट रूपमा राखिएको पाइन्छ। २०७८ सालको वैशाख १ गते मात्र ३५ वटा बैंकले राष्ट्र बैंकमा रू. ३७ खर्ब २२ अर्ब बराबरको निक्षेप राखेका थिए। यो दर क्रमशः घट्दो क्रममा गएको देखिन्छ। २०८२ सालको माघ महिनासम्म आइपुग्दा निक्षेप रकमहरू रू. १५ अर्बदेखि १८ अर्बको सीमामा समेटिएका छन्।

पछिल्लो कारोबार मिति २०८२ साल माघ ४ गते भएको देखिन्छ, जसमा ३१ वटा कारोबारबाट कुल रू. १६ अर्ब ९ करोडको स्थायी निक्षेप राखिएको थियो।

यो सुविधा ब्याजदर सन्तुलन, तरलता व्यवस्थापन, र आर्थिक स्थायित्वका दृष्टिले अति महत्वपूर्ण मानिन्छ। राष्ट्र बैंकले यी उपकरणहरू प्रयोग गरेर बजारमा मुद्रा आपूर्तिको सन्तुलन कायम गर्न र बैंकहरूको अनावश्यक ऋण प्रवाहलाई रोक्न भूमिका खेल्दै आएको छ।