भारतले संयुक्त राज्य अमेरिकासँग करिब १० प्रतिशत एलपिजी आपूर्ति सुनिश्चित गर्ने एक महत्त्वपूर्ण वार्षिक सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको छ। यस सम्झौतासँगै भारतले आफ्नो ऊर्जा स्रोतहरूको दिगो विविधीकरणतर्फ महत्त्वपूर्ण कदम चालेको बताइएको छ।

यसअघि अगस्ट महिनामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतमाथि ५० प्रतिशतसम्म कर वृद्धि गरेपछि दुवै देशबीचको सम्बन्धमा तनाव आएको थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूले भारतले युक्रेनमा चलिरहेको रूसी युद्धमा परोक्ष रूपमा सहयोग गरेको आरोप लगाएका थिए, जसले स्थिति झनै संवेदनशील बनाएको थियो।

अर्थात्, राष्ट्रपति ट्रम्पले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग सम्भावित व्यापार सम्झौताका लागि रूसी कच्चा तेलको आयातमा कटौती गर्न सहमति जनाउने प्रस्ताव गरेका थिए, तर भारतले उक्त दाबीको औपचारिक पुष्टि नगरेको छ। कृषि व्यापारदेखि रूसी तेल खरिदसम्मका विषयमा मतभेद भए पनि नयाँ दिल्ली र वासिङ्टनबीच वार्ता जारी रहेको छ।

यसैबीच, भारतका पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास मन्त्री हरदीप सिंह पुरीले अमेरिकी खाडी तटबाट वार्षिक २२ लाख टन एलपिजी आपूर्ति गर्ने एक वर्षे संरचित सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको जानकारी दिएका छन्। उनका अनुसार, यस्तो प्रकारको सम्झौता भारत र अमेरिका बीच एलपिजी क्षेत्रमा पहिलो पटक भएको हो।

मन्त्री पुरीले विज्ञप्तिमार्फत भने, “नागरिकहरूलाई सुरक्षित र किफायती एलपिजी उपलब्ध गराउन भारत निरन्तर स्रोत विविधीकरण गर्दै आएको छ। अब विश्वको सबैभन्दा ठूलो र तीव्र गतिमा बढिरहेको एलपिजी बजार अमेरिकाले भारतीय बजारका लागि औपचारिक रूपमा खोलिदिएको छ।”

अक्टोबर महिनामा अमेरिकी प्रतिबन्धपछि एचपिसिएल–मित्तल एनर्जीले रूसका प्रमुख दुई कम्पनीबाट कच्चा तेल खरिद स्थगित गरेको थियो। यसैगरी, प्रमुख भारतीय निजी क्रेता रिलायन्स इन्डस्ट्रिजले अमेरिकी र युरोपेली संघका प्रतिबन्धहरूको प्रभावको मूल्याङ्कन गर्दैछन्।

भारत, जसको अर्थव्यवस्था विश्वको पाँचौँ ठूलो छ, ले जून ३० मा समाप्त भएको त्रैमासिक अवधिमा पाँच क्वार्टरकै सबैभन्दा तीव्र आर्थिक वृद्धि दर दर्ता गरेको छ, जसमा उच्च सरकारी खर्च र उपभोक्ता विश्वासको सुधार मुख्य योगदान रहेको विश्लेषण गरिएको छ।

तर, अमेरिकी भन्सार शुल्कको वृद्धि भारतको समग्र अर्थतन्त्रमा दबावको रूपमा रहेको छ। अर्थशास्त्रीहरूको अनुमान अनुसार, यदि शीघ्र कुनै छुट वा सहमति नजुटेमा चालु आर्थिक वर्षको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) वृद्धि दर ६०-८० आधार अङ्कसम्म कमजोर पर्न सक्ने सम्भावना छ।