चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को पहिलो ९ महिनामा वैदेशिक रोजगारीको माग पुनः तीव्र गतिमा बढेको देखिएको छ। अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा नयाँ वैदेशिक रोजगारमा जाने नेपालीको संख्या ९.३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ। जबकि अघिल्लो वर्ष २०८०/८१ मा यो संख्या १५.५ प्रतिशतले घटेको थियो, जुन महामारीपछिको असर, श्रमिक मागको गिरावट र नियामकीय अवरोधका कारण थियो।

सबैभन्दा धेरै नेपाली यूएईतर्फ गएका छन्। १ लाख ४१ हजार ९६१ जना नयाँ श्रमिक यूएईतर्फ गएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा ५५.४५ प्रतिशतले वृद्धि हो। यसले यूएईलाई कुल श्रमिक आपूर्तिको लगभग ४० प्रतिशत हिस्सा बनाएको छ। त्यसपछि साउदी अरेबिया (५७,९३८ जना) र कतार (३६,५५६ जना) रहेका छन्, जसमा क्रमशः ८.९९ प्रतिशत र १७.०७ प्रतिशत को वृद्धि देखिएको छ।

रोमानिया र जापान नयाँ आकर्षक गन्तव्यको रूपमा उदाएका छन्। रोमानियामा गएको वर्षको तुलनामा ९७.५३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ, जहाँ १५,८५२ जना नेपाली गएका छन्। जापानमा पनि ७१.४० प्रतिशतको वृद्धि देखिएको छ। यी युरोपेली र पूर्वी एसियाली मुलुकहरूमा भएको श्रमिक वृद्धिले नेपाली श्रमिकहरूको विविधीकरणको स्पष्ट सङ्केत दिन्छ।

अर्कोतर्फ, कहिल्यै धेरै नेपाली जाने देशमध्ये एक रहेको मलेसियामा भने ९७.९८ प्रतिशतले गिरावट आएको छ। अघिल्लो वर्षको ५९ हजारभन्दा बढीको तुलनामा यो वर्ष जम्मा १,२१० जना मात्रै गएका छन्। यस्तै पोल्यान्डमा पनि ८४.७१ प्रतिशतको गिरावट आएको छ।

पुनःप्रवेश (Renew Entry) गर्ने श्रमिकको संख्या पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। २४९,६५२ जना श्रमिक पुरानै गन्तव्यमा दोहोर्याएर गएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा १८.२ प्रतिशतको वृद्धि हो। यसले राम्रो श्रम सम्झौता, स्थायीत्व र श्रमिक सन्तुष्टि देखाउँछ। कतार, साउदी र यूएई तीनै पुनःप्रवेशमा अग्रपङ्क्तिमा छन्।

विशेष रूपमा, कुवेतमा ९५.३६ प्रतिशत, रोमानियामा १३७.८४ प्रतिशत, र माल्टामा १०३.८८ प्रतिशत पुनःप्रवेश भएको देखिन्छ। यसले ती देशहरूमा रोजगारी स्थायीत्व, राम्रो व्यवहार र श्रमिकलाई पुनःभित्र्याउने प्रवृत्ति देखाउँछ।

जम्मा नयाँ वैदेशिक रोजगारका श्रमिकहरू ३ लाख ५८ हजार २२२ जना पुगेका छन् भने पुनःप्रवेश गर्नेहरू २ लाख ४९ हजार ६५२ जना पुगेका छन्। यसरी चालु आवको पहिलो ९ महिनामा करिब ६ लाखभन्दा बढी नेपाली विदेश गएका छन्। यो तथ्याङ्कले स्पष्ट देखाउँछ कि वैदेशिक रोजगार अझै पनि नेपाली अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड हो।

निष्कर्षस्वरूप, खाडी मुलुकहरू अझै पनि मुख्य गन्तव्य रहे पनि युरोप र जापानतर्फको आकर्षण बढ्दै गएको छ। यसले सरकारलाई श्रमिकको सुरक्षा, नयाँ श्रम बजारको अन्वेषण, र श्रमिकको सीप विकासमा जोड दिनुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँछ।