नेपालका बैंकहरूमा कर्जाको माग बढ्न थाल्यो, हेर्नुहोस् कुनको कति ?

नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार, भदौ २४ गते बैंकहरूबाट एकै दिन ८ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह भएको छ। अघिल्लो दिनसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थाको कुल कर्जा लगानी ५२ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ थियो, जुन भदौ २४ मा बढेर ५२ खर्ब १३ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ।

प्रमुख आर्थिक सूचकांक:

• कर्जा प्रवाह: भदौ २४ मा ८ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह।

• कुल निक्षेप: ५ अर्ब रुपैयाँले घटेर ६४ खर्ब ७९ अर्ब रुपैयाँमा झरेको।

• औसत सीडी रेसियो (कर्जा-निक्षेप अनुपात): ७९.०२ प्रतिशत (अघिल्लो दिन ७८.८७ प्रतिशत)।

• अन्तरबैंक ब्याजदर: ३ प्रतिशत।

तरलता व्यवस्थापनका लागि राष्ट्र बैंकका उपायहरू:

• निकालिएका उपकरणहरू:

  • भदौ २६: २१ दिने निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत ४० अर्ब रुपैयाँ खिच्ने प्रयास; बैंकहरूले ९ अर्ब ५ करोड रुपैयाँ मात्र सहभागिता जनाए (औसत ब्याजदर २.९९ प्रतिशत)।

  • भदौ २३: २१ दिने निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत १ खर्ब रुपैयाँ खिच्ने प्रयास; बैंकहरूले ५३ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ सहभागिता जनाए, जसमा ५१ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ खिचियो (औसत ब्याजदर २.९४ प्रतिशत)।

• स्थायी निक्षेप सुविधा (एसडीएफ):

  • भदौ २७: बैंकहरूले एसडीएफमा १ खर्ब ६४ अर्ब ९५ करोड रुपैयाँ ३ दिनका लागि राखे।

  • भदौ २५: एसडीएफमा १ खर्ब ७५ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ ३ दिनका लागि राखेका थिए (ब्याजदर ३ प्रतिशत)।

बैंकिङ क्षेत्रको वर्तमान अवस्था:

• सीडी अनुपात: अहिले बैंक वित्तीय संस्थाहरूको सीडी अनुपात ७९.०२ प्रतिशतमा छ, जसले बैंकहरूलाई साढे ६ खर्ब रुपैयाँ लगानीयोग्य रकम अझै बाँकी रहेको देखाउँछ।

• नयाँ नीतिगत सुधारहरू:

  • राष्ट्र बैंकले बैंकहरूलाई पुँजी कोषमा दबाब घटाउन सहजीकरण गरेको छ।

  • अग्राधिकार सेयर र कर्जा खरिद गर्दा २० प्रतिशत जोखिमभार कायम गर्न सक्ने सुविधा।

प्रमुख बैंकहरूको सीडी अनुपात:

• सरकारी बैंकहरू:

  • राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक: ६०.२९ प्रतिशत (कर्जा विस्तारको लागि सबैभन्दा सहज अवस्था)।

  • नेपाल बैंक: ७२.४४ प्रतिशत।

  • कृषि विकास बैंक: ७८.४६ प्रतिशत।

• निजी बैंकहरू:

  • नेपाल एसबीआई बैंक: ७३.५६ प्रतिशत।

  • ग्लोबल आइएमई बैंक: ७६.८४ प्रतिशत।

  • स्टान्डर्ड चार्टर्ड बैंक: ७६.८४ प्रतिशत।

  • लक्ष्मी सनराइज बैंक: ७७.७४ प्रतिशत।

  • एनआइसी एसिया बैंक: ७९.१४ प्रतिशत।

  • प्रभु बैंक: ७९.७९ प्रतिशत।

बैंकहरूको पुँजी कोष अनुपात:

• सहज स्थितिमा रहेका बैंकहरू:

  • स्टान्डर्ड चार्टर्ड बैंक: सबैभन्दा सहज अवस्था।

  • कुमारी बैंक: प्राथमिक पुँजी कोष अनुपात ८.५६ प्रतिशत।

  • एनआइसी एसिया बैंक: प्राथमिक पुँजी कोष अनुपात ८.४४ प्रतिशत।

निष्कर्ष:

बैंकिङ क्षेत्रको कर्जा विस्तारमा सुधार देखिएको छ, र बैंकहरूले लामो अवधिको उपकरणमा लगानी घटाएर छोटो अवधिकोमा बढाएका छन्। सरकारी राजस्व पनि बढेकाले नेपाली अर्थतन्त्र सुधारको संकेत देखिएको छ। बैंकहरूको कर्जा निक्षेप अनुपात र पुँजी कोष अनुपात सुधारको स्थितिमा छ, जसले बैंकहरूको कर्जा विस्तारको क्षमता बढाएको छ।