विदेशी मुद्रा सञ्चिति बढ्दै, आर्थिक गतिविधिमा सुधारको आवश्यकता

नेपाल राष्ट्र बैंकले भदौ महिनाको आर्थिक तथा वित्तीय स्थिति प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै मुलुकको विदेशी मुद्रा सञ्चिति २१ खर्ब ५२ अर्ब ५३ करोड रुपैयाँ पुगेको जानकारी दिएको छ। यो अहिलेसम्मकै उच्च सञ्चिति हो। पछिल्लो १५ महिनायता निरन्तर रूपमा नयाँ रेकर्ड बनाउँदै आएको विदेशी मुद्रा सञ्चितिले मुलुकको शोधनान्तर र चालु खाता बचतलाई थप सबल बनाएको प्रतिवेदनले देखाएको छ।

विदेशी मुद्रा सञ्चिति र आयातको अवस्था

आर्थिक वर्ष ०८१/८२ को सुरुवाती दुई महिनामा मुलुकको विदेशी मुद्रा सञ्चितिले १६.८ महिनाको वस्तु आयात र १३.७ महिनाको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त हुने देखाएको छ। राष्ट्र बैंकले यस वर्ष कम्तीमा सात महिनालाई धान्न सक्ने सञ्चिति राख्ने लक्ष्य राखेको भए पनि अहिलेको सञ्चिति उक्त लक्ष्यभन्दा माथि पुगेको छ।

रेमिट्यान्स आप्रवाहमा वृद्धि

गत साउन र भदौमा रेमिट्यान्स आप्रवाह २ खर्ब ६३ अर्ब १४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा १५.२ प्रतिशतले वृद्धि हो। रेमिट्यान्सले विदेशी मुद्रा सञ्चिति थुप्रिनेमा थप योगदान दिएको छ।

आर्थिक गतिविधिमा सुधारको आवश्यकता

विदेशी मुद्रा सञ्चिति सबल भए पनि मुलुकको आर्थिक गतिविधि भने अपेक्षाकृत सुधार हुन सकेको छैन। अर्थशास्त्रीहरूका अनुसार रेमिट्यान्सको वृद्धिले बाह्य क्षेत्र सबल देखिए पनि निजी क्षेत्रको आत्मविश्वास खस्किँदा लगानी विस्तार र आर्थिक वृद्धिमा अवरोध आएको छ। सरकारले निजी क्षेत्रको आत्मविश्वास बढाउने र नीतिगत सुधारलाई थप बल पुर्याउने आवश्यकता रहेको बताइएको छ।

मूल्यवृद्धि र बैंकिङ क्षेत्रको अवस्था

भदौ महिनामा उपभोक्ता मूल्यवृद्धि ३.८५ प्रतिशतमा सीमित रहेको छ, जसमा खाद्य तथा पेय पदार्थ समूहको मूल्यवृद्धि ५.०३ प्रतिशत र गैरखाद्य समूहको ३.१९ प्रतिशत रहेको छ। साथै, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निक्षेप ३५ अर्बले बढेको छ भने निजी क्षेत्रतर्फ प्रवाहित कर्जा ७३ अर्ब ३९ करोडले वृद्धि भएको छ।

निष्कर्ष

विदेशी मुद्रा सञ्चिति सबल भए पनि आर्थिक गतिविधिमा सुधार नआउनु र सरकारी वित्तमा अपेक्षित प्रगति नहुनु मुलुकका लागि चुनौतीको विषय हो। यस्तो अवस्थामा, नीति निर्माणकर्ता र निजी क्षेत्रले मिलेर मुलुकको आर्थिक गतिशीलता बढाउन ठोस कदम चाल्नु आवश्यक छ।