मौद्रिक नीतिको पहिलो त्रैमासिक समीक्षा: स्थिरतामा केन्द्रित राष्ट्र बैंक

आर्थिक वर्ष २०८१/८२ का लागि नेपाल राष्ट्र बैंकले शुक्रबार सार्वजनिक गरेको मौद्रिक नीतिको पहिलो त्रैमासिक समीक्षामा कुनै नीतिगत परिवर्तन गरेको छैन। राष्ट्र बैंकले विद्यमान मौद्रिक व्यवस्थापनलाई निरन्तरता दिने निर्णय गर्दै स्थिरतालाई प्राथमिकता दिएको छ।

1. नीतिगत दर अपरिवर्तित
   नीतिगत दर ५.० प्रतिशत, निक्षेप संकलन दर ३.० प्रतिशत, र ब्याजदर करिडोरको माथिल्लो सीमा ६.५ प्रतिशतमा यथावत राखिएको छ।

   विश्लेषण: यी दरहरू स्थिर राखेर राष्ट्र बैंकले विद्यमान तरलताको अवस्था सन्तुलित रहेको संकेत दिएको छ। तर, थप लचिलो नीति नल्याउँदा अर्थतन्त्रमा माग घट्न सक्ने जोखिम पनि देखिन्छ।

2. मुद्रास्फीति नियन्त्रणमा
   पहिलो त्रैमासिकमा उपभोक्ता मुद्रास्फीति औसत ४.२६ प्रतिशतमा सीमित रहेको छ, जुन ५.० प्रतिशतको लक्ष्यभन्दा तल छ।

   विश्लेषण: मुद्रास्फीति नियन्त्रणमा रहनु सकारात्मक संकेत हो। तर, यो कमजोर मागको संकेत पनि हुन सक्छ, जसले दीर्घकालीन आर्थिक वृद्धिमा चुनौती थप्न सक्छ।

3. वैदेशिक विनिमय सञ्चिति सुदृढ
   विदेशी विनिमय सञ्चिति १४.६ महिनासम्मको वस्तु तथा सेवा आयात धान्न पर्याप्त रहेको छ। विप्रेषण आप्रवाह र वैदेशिक रोजगारीमा वृद्धि यसका मुख्य कारण हुन्।

   विश्लेषण: विदेशी विनिमय सञ्चिति मजबुत हुनु आर्थिक स्थिरताको संकेत हो। तर, विप्रेषणमा निर्भरता अर्थतन्त्रको संरचनात्मक कमजोरीको संकेत हो, जसले दीर्घकालमा चुनौती खडा गर्न सक्छ।

4. निजी क्षेत्रको कर्जा वृद्धिमा कमी
   निजी क्षेत्रतर्फको कर्जा वृद्धि ६.२ प्रतिशत मात्र भएको छ, जुन १२.५ प्रतिशतको लक्ष्यभन्दा निकै कम हो।

   विश्लेषण: यो वित्तीय संस्थाहरूको सावधानीपूर्ण कर्जाको संकेत हो। तर, यसले निजी क्षेत्रको लगानी र उत्पादनशीलतामा असर पार्न सक्छ।

5. विस्तृत मुद्रा आपूर्ति वृद्धि
   विस्तृत मुद्रा आपूर्ति १३.३ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ, जुन अपेक्षित १२.० प्रतिशतभन्दा माथि छ।

   विश्लेषण: तरलता आपूर्ति प्रभावकारी भए पनि निजी क्षेत्रको कर्जा माग नबढेमा वित्तीय प्रणालीमा असन्तुलन आउन सक्छ।