नेपाल राष्ट्र बैंकले लचिलो मौद्रिक नीति ल्याउँदै

नेपाल राष्ट्र बैंकले आगामी आर्थिक वर्षमा कर्जा लगानी बढाउन लचिलो मौद्रिक नीति ल्याउने तयारी गरिरहेको छ। पछिल्लो दुई वर्षदेखि बैंकहरुको कर्जा विस्तार न्युन हुँदा अर्थतन्त्रमा मन्दी आएको छ। बाह्य क्षेत्र मजबुद र महंगी दर कम भएकाले ब्याजदर नबढाउने र कर्जा विस्तार बढाउने नीति ल्याइने राष्ट्र बैंकका अधिकारीले बताएका छन्। अर्थमन्त्री र अर्थसचिवले पनि राष्ट्र बैंकलाई लचकता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले कोभिडपछिका कडाइ गरिएका नीतिहरु संशोधन गर्दै, बैंकहरुको लगानीयोग्य रकम बजारमा प्रवाह गर्न योजना बनाएका छन्। चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिबाटै केहि लचकता अपनाइएको छ भने आगामी वर्षको नीति थप लचिलो बनाइनेछ।

कर्जा विस्तारमा कमी

विगत दुई वर्षदेखि बैंकहरुको कर्जा विस्तार न्युन हुँदा अर्थतन्त्रमा मन्दी आएको छ। गत आर्थिक वर्षमा करिब ५ प्रतिशत मात्र कर्जा विस्तार भएको थियो, र चालु आर्थिक वर्षमा यो दर ५ प्रतिशतभन्दा कम रहने देखिएको छ। यसले अर्थतन्त्रमा मन्दीको अवस्था सृजना गरेको छ, जसले गर्दा आर्थिक गतिविधिहरुमा कमी आएको छ।

बाह्य क्षेत्र र महंगी दर

राष्ट्र बैंकका अधिकारीका अनुसार, बाह्य क्षेत्र मजबुद रहेको छ भने महंगी दर पनि निकै तल छ। यसले गर्दा ब्याजदर बढाउने नीति नल्याइने छ। कर्जा लगानी सुस्त भएकाले अब कर्जा विस्तार बढाउने गरी नीति ल्याइनेछ। यसले बैंकहरुलाई कर्जा लगानी गर्न थप प्रोत्साहित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

अर्थमन्त्री र अर्थसचिवको आग्रह

अर्थमन्त्री र अर्थसचिवले राष्ट्र बैंकलाई लचकता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। अर्थसचिव मधु मरासिनीले आइतबार एक कार्यक्रममा भने, "बैंकहरुसँग भएको ६ खर्ब बढीको लगानीयोग्य रकम बजारमा लगानी हुनुपर्छ। अहिले मनि सप्लाई मुख्य कुरा रहेछ र त्यो मनि सप्लाई बढाउने मुख्य साँचो राष्ट्र बैंकसँग छ।"

गभर्नरको योजना

गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले कोभिडपछिका कडाइ गरिएका नीतिहरु संशोधन गर्दै, बैंकहरुको लगानीयोग्य रकम बजारमा प्रवाह गर्न योजना बनाएका छन्। कोभिड सुरु भएपछि उनले अर्थतन्त्र चलायमान बनाउन थुप्रै सहुलियत दिएका थिए, जसले एकै वर्षमा बैंकहरुको कर्जा लगानी २७ प्रतिशतले बढाएको थियो। तर पछिल्लो समयमा कडाइ गरिएका नीतिहरुका कारण कर्जा लगानीमा कमी आएको छ।

लचकता अपनाउने तयारी

चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिबाटै केहि लचकता अपनाइएको छ भने आगामी वर्षको नीति थप लचिलो बनाइनेछ। गभर्नर अधिकारीले केही दिन अघि सार्वजनिक कार्यक्रममा नै आगामी आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीति लचिलो आउने बताइसकेका छन्। यसका लागि कडाइ गरिएका केहि कर्जाहरुलाई खुकुलो बनाउने योजना बनाइएको छ।

बैंकहरुको पूँजीकोषको दबाव

पछिल्लो समय बैंकहरुको पूँजीकोषको दबावले गर्दा केहि बैंकहरु कर्जा लगानी गर्न नसक्ने अवस्थामा पुगेका छन्। यी बैंकहरुको लागि विभिन्न उपकरण जारी गरी पूँजीकोष बढाउन बाटो खोल्ने गरी छलफल भइरहेको छ। यसले बैंकहरुलाई कर्जा लगानी गर्न थप सजिलो हुने अपेक्षा गरिएको छ।

लचिलो मौद्रिक नीतिको महत्व

लचिलो मौद्रिक नीति ल्याउनुको मुख्य उद्देश्य अर्थतन्त्रमा मनि सप्लाई बढाउनु हो। कर्जा लगानी बढेपछि विभिन्न क्षेत्रमा आर्थिक गतिविधिहरुमा वृद्धि हुनेछ। यसले रोजगारी सृजना गर्ने, उत्पादन वृद्धि गर्ने, र आर्थिक वृद्धिमा योगदान दिनेछ।

ब्याजदर र कर्जा लगानी

ब्याजदर घटेपछि बैंकहरुमा कर्जा लगानीको सम्भावना बढ्नेछ। ब्याजदर कम हुँदा ऋण लिनेको संख्या बढ्ने र बैंकहरुले थप कर्जा प्रवाह गर्न प्रोत्साहन पाउनेछन्। यसले समग्र अर्थतन्त्रमा सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ।

कर्जा लगानीमा सहुलियत

कर्जा लगानीमा सहुलियत दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। यसका लागि केहि कडाइ गरिएका कर्जाहरुलाई खुकुलो बनाउनुपर्ने हुन्छ। यसले बैंकहरुलाई थप कर्जा लगानी गर्न सजिलो बनाउनेछ।

बजारमा तरलता

बजारमा तरलता बढेपछि विभिन्न क्षेत्रमा आर्थिक गतिविधिहरु बढ्नेछन्। यसले उत्पादन वृद्धि गर्ने, रोजगारी सृजना गर्ने, र आर्थिक वृद्धिमा योगदान दिनेछ।