मध्यपूर्व युद्धले भारतको ऊर्जा आपूर्तिमा असरको संकेत, ग्यास आपूर्ति कडा हुन सक्ने चिन्ता

मध्यपूर्वमा जारी युद्धका कारण भारतको ऊर्जा आपूर्तिमा प्रत्यक्ष असर पर्न सक्ने संकेत देखिएको छ। भारतको सबैभन्दा ठूलो तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) आयातकर्ता पेट्रोनेट एलएनजीले केही अपरेसन अवरुद्ध हुन सक्ने चेतावनी दिएपछि ग्यास आपूर्ति कडा हुन सक्ने चिन्ता बढेको हो।

कम्पनीले मंगलबार राति स्टक एक्सचेन्जमा दिएको जानकारीअनुसार होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै कतार इनर्जीको प्रमुख लोडिङ पोर्ट रास लाफानसम्म जहाजहरू सुरक्षित रूपमा पुग्न नसक्ने अवस्था सिर्जना भएको छ। कतार इनर्जीले यसै साता एलएनजी उत्पादन अस्थायी रूपमा स्थगित गरेको घोषणा गरिसकेको छ, जुन भारतीय बजारका लागि प्रमुख आपूर्तिकर्ता मानिन्छ।

यही परिस्थितिमा पेट्रोनेट एलएनजीले आफ्ना तीन ट्याङ्कर ‘दिशा’, ‘राही’ र ‘असीम’ सम्बन्धमा कतार इनर्जीलाई ‘फोर्स मेज्युअर’ नोटिस पठाएको जनाएको छ। कम्पनीका अनुसार कतार इनर्जीबाट पनि यस्तै प्रकारको नोटिस प्राप्त भएको छ। साथै, कम्पनीले गेल (इन्डिया), इन्डियन आयल कर्पोरेसन र भारत पेट्रोलियम कर्पोरेसनजस्ता घरेलु ग्राहकहरूलाई पनि सम्भावित आपूर्ति अवरोधबारे जानकारी गराएको छ।

कम्पनीले अहिले नै यसको प्रभावको ठ्याक्कै परिमाण आकलन गर्न नसकिने जनाएको छ। तर स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार केही घरेलु ग्यास आपूर्तिकर्ताहरूले औद्योगिक ग्राहकहरूलाई ग्यास आपूर्तिमा सामान्य कटौती हुन सक्ने संकेत दिइसकेका छन्।

भारतले आफ्नो ऊर्जा आवश्यकताको ठूलो हिस्सा तेल र ग्यास आयातमार्फत पूरा गर्दै आएको छ। यही कारण मङ्गलबार भारत सरकारले युद्ध लम्बिँदै गए अर्थतन्त्रमा ‘गम्भीर परिणाम’ आउन सक्ने चेतावनी दिएको थियो। यद्यपि पेट्रोलियम मन्त्रालयले देशको मौज्दात सन्तोषजनक रहेको बताउँदै आवश्यक परे चरणबद्ध उपाय अपनाइने स्पष्ट पारेको छ।

भारतीय दैनिक हिन्दूका अनुसार भारतसँग करिब २५ दिनका लागि कच्चा तेलको भण्डार रहेको छ भने आगामी दुईदेखि तीन सातासम्मका लागि एलएनजी आपूर्ति उपलब्ध रहेको बताइएको छ। तर विश्लेषकहरूका अनुसार कच्चा तेलको मूल्य बढ्दै जाँदा दक्षिण एसियाली अर्थतन्त्रहरूमा थप दबाब पर्न सक्छ।

फिच सोलुसन्सको इकाइ बिएमआईका विश्लेषकहरूले श्रीलङ्काले आफ्नो बाह्य वित्तीय दबाबका कारण सबैभन्दा ठूलो आर्थिक असर झेल्नुपर्ने टिप्पणी गरेका छन्। त्यस्तै भारतले पनि कच्चा तेल आयातमा उच्च निर्भरता भएकाले थप आर्थिक दबाब सामना गर्नुपर्ने चेतावनी दिइएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वमा बढ्दो अस्थिरताले ऊर्जा बजारमार्फत दक्षिण एसियाली अर्थतन्त्रहरूमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न थालेको संकेत देखिएको छ।