अधिक तरलता नियन्त्रण गर्न राष्ट्र बैंकद्वारा १ खर्ब रुपैयाँ बजारबाट खिच्ने निर्णय

काठमाडौं । बैंक तथा वित्तीय संस्थामा अत्यधिक तरलता बढ्दै गएपछि नेपाल राष्ट्र बैंकले बजार सन्तुलन कायम गर्न ६ दिन अवधिका लागि १ खर्ब रुपैयाँ बजारबाट खिच्ने निर्णय गरेको छ। केन्द्रीय बैंकले फागुन १९ गते दिउँसो ३ बजे निक्षेप संकलन उपकरणमार्फत बोलकबोल आह्वान गर्दै बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट रकम संकलन गर्ने जनाएको छ। उक्त उपकरणको साँवा तथा ब्याज भुक्तानी फागुन २५ गते गरिनेछ भने ‘क’, ‘ख’ र ‘ग’ वर्गका बैंक तथा वित्तीय संस्थाले न्यूनतम १० करोड रुपैयाँदेखि बोलकबोलमा सहभागी हुन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ।

राष्ट्र बैंकका अनुसार बैंकिङ प्रणालीमा करिब ९ खर्ब रुपैयाँ बराबरको अधिक तरलता केन्द्रीय बैंकमै थुप्रिएको छ। कर्जा विस्तार अपेक्षित रूपमा बढ्न नसक्दा रकम विभिन्न मौद्रिक उपकरणमार्फत राष्ट्र बैंकमै पार्क गरिएको हो। हाल ८ खर्ब ८४ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ निक्षेप संकलन बोलकबोल, राष्ट्र बैंक ऋणपत्र तथा स्थायी निक्षेप सुविधामार्फत लगानीका रूपमा रहेको छ। चालू आर्थिक वर्षमा राष्ट्र बैंकले निक्षेप संकलन, स्थायी तरलता सुविधा र ऋणपत्रमार्फत ठूलो परिमाणमा रकम उठाइसकेको छ।

यद्यपि उच्च तरलता र न्यून ब्याजदरको वातावरण हुँदाहुँदै पनि कर्जा विस्तार सुस्त देखिएको छ। चालू आवमा निजी क्षेत्रतर्फ कर्जा प्रवाह १२ प्रतिशतले बढाउने लक्ष्य राखिएकोमा पुससम्म वार्षिक आधारमा ६.७ प्रतिशत मात्रै वृद्धि भएको छ। बैंकहरूसँग थप कर्जा प्रवाह गर्न सक्ने करिब १२ खर्ब रुपैयाँ लगानीयोग्य पूँजी रहेको तथ्यांकले देखाएको छ। निर्वाचनअघिको अवधिमा बजारमा अत्यधिक तरलता जम्मा भई ब्याजदर अस्थिरता वा सट्टेबाजी नबढोस् भन्ने उद्देश्यले राष्ट्र बैंकले तरलता व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता दिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।