नेपालको अर्थतन्त्र ४.०५ प्रतिशतले वृद्धि हुने प्रारम्भिक प्रक्षेपण

राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को दोस्रो त्रैमासको लागि नेपालको अर्थतन्त्र ४.०५ प्रतिशतले वृद्धि हुने प्रारम्भिक प्रक्षेपण सार्वजनिक गरेको छ। यद्यपि आधारभूत मूल्यमा कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) वृद्धिदर ४ प्रतिशत नाघ्ने अनुमान गरिए पनि उत्पादनमूलक क्षेत्र कमजोर रहँदा समग्र वृद्धि अझै मध्यम स्तरमै सीमित रहेको छ।सेवाको क्षेत्रमा वृद्धि, उत्पादनमूलक क्षेत्रमा कमजोरीतथ्यांक कार्यालयका अनुसार विद्युत उत्पादन, वित्तीय सेवा, बिमा, व्यापार, पर्यटन र सेवा क्षेत्रका गतिविधिहरूले अर्थतन्त्रलाई उकास्न मुख्य भूमिका निभाएका छन्। विशेष रूपमा, विद्युत र ग्याससम्बन्धी क्रियाकलापमा २२.७४ प्रतिशत, वित्तीय र बिमा क्षेत्रमा १२.५१ प्रतिशत, यातायात र भण्डारण क्षेत्रमा ९.६५ प्रतिशत र आवास तथा भोजन सेवामा ५.१८ प्रतिशत वृद्धि भएको अनुमान गरिएको छ।कृषि र औद्योगिक क्षेत्रको वृद्धि कमजोरतर, अर्थतन्त्रका आधारभूत उत्पादन क्षेत्रहरू भने अपेक्षाअनुसार सशक्त हुन सकेका छैनन्। कृषि क्षेत्रको वृद्धिदर २.२१ प्रतिशत मात्रै रहने अनुमान गरिएको छ। विशेष गरी धान उत्पादनमा आएको गिरावटले कृषि क्षेत्रलाई दबाबमा पारेको छ, यद्यपि पशुपन्छी, तरकारी, फलफूल र वनपैदावारमा भएको सामान्य वृद्धिले केही राहत दिएको तथ्यांक कार्यालयले जनाएको छ।साथै, निर्माण सामग्रीको आयात घट्नु र केही औद्योगिक वस्तुको घरेलु उत्पादनमा कमी आउनुले समग्र आर्थिक वृद्धिमा नकारात्मक प्रभाव पारेको छ। उत्पादनमूलक क्षेत्रको यो कमजोरीले अर्थतन्त्रको दिगोपनमा चुनौती थपिएको संकेत गर्दछ।व्यापार क्षेत्रको वृद्धि र आयातको निर्भरताथोक तथा खुद्रा व्यापार क्षेत्रमा ४.११ प्रतिशतले वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ। स्वदेशी उत्पादनसँगै आयात बढेकाले व्यापार क्षेत्रमा वृद्धि देखिए पनि यसको ठूलो हिस्सा आयातमा निर्भर रहेको छ, जुन दीर्घकालीन जोखिमको रूपमा हेरिएको छ।अर्थतन्त्रको वृद्धि र सरकारी सेवामा कमजोरीदोस्रो त्रैमासमा पहिलो त्रैमासको तुलनामा जीडीपी २.०४ प्रतिशतले बढ्ने अनुमान गरिएको छ। कुल १८ औद्योगिक वर्गीकरणमध्ये १६ वटामा सकारात्मक वृद्धि देखिएको भएता पनि दुई क्षेत्रमा देखिएको संकुचनले समग्र वृद्धिलाई मध्यम स्तरमा सीमित गरेको कार्यालयको विश्लेषण छ। पानी आपूर्ति, ढल तथा फोहोर व्यवस्थापन (०.५५ प्रतिशत), सार्वजनिक प्रशासन तथा रक्षा (१.११ प्रतिशत) र शिक्षा (१.१६ प्रतिशत) जस्ता क्षेत्रमा न्यून वृद्धि देखिनुले सरकारी सेवा प्रवाह र मानव पूँजी विकासमा अपेक्षित सुधार हुन नसकेको संकेत गरेको छ।पहिलो त्रैमासको वृद्धि अनुमानमा सुधारतथ्यांक कार्यालयका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा ३.०२ प्रतिशत अनुमान गरिएको वृद्धिदर संशोधन गरेर ३.२४ प्रतिशत पुगेको छ। गत आर्थिक वर्षको यस्तै अवधिमा ३.८ प्रतिशत आर्थिक वृद्धि भएको थियो।अर्थतन्त्रको पुनरुत्थानमा चुनौतीसेवा र वित्तीय क्षेत्रको विस्तारले अर्थतन्त्रलाई केही गति दिएको देखिए पनि कृषि, उद्योग र निर्माणजस्ता आधारभूत क्षेत्र कमजोर रहँदा आर्थिक पुनरुत्थान अझै सुदृढ हुन नसकेको निष्कर्ष निकालिएको छ।