नेप्सेको नयाँ १५ मिनेटको भारित औसत बन्द मूल्य नियम स्पष्टीकरण

काठमाडौँ, १९ फेब्रुअरी २०२५ - नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) ले हालै कारोबारको अन्तिम १५ मिनेटको आधारमा बन्द मूल्य निर्धारण गर्ने नयाँ नियम ल्याएको छ। यो नियम अन्तर्गत, कारोबारको अन्तिम १५ मिनेट, अर्थात् २ बजेर ४५ मिनेटदेखि ३ बजेसम्मको कारोबारको भारित औसत मूल्यले अर्को दिनको खुला मूल्य निर्धारण गर्नेछ।

नियम कसरी काम गर्छ ?

नयाँ नियमले कारोबारको अन्तिम क्षणमा हुने मूल्य निर्धारणमा हुन सक्ने म्यानिपुलेशनलाई कम गर्ने उद्देश्य राखेको छ। यसको कार्यविधि यस प्रकार छ:

• समय खण्ड: बन्द मूल्य निर्धारण गर्न २:४५ देखि ३:०० सम्मको कारोबारको मात्र विचार गरिन्छ।

• भारित औसत: हरेक कारोबारको प्रभाव उसको कारोबारी मात्रा (भोल्युम) अनुसार हुन्छ। अर्थात्, जुन मूल्यमा बढी शेयर कारोबार हुन्छ, त्यो मूल्यको प्रभाव बढी हुनेछ।

उदाहरण:

मानौँ कुनै शेयर "XYZ" को यस अवधिमा कारोबार यस प्रकार भयो:

• २:४५ मा १०० शेयर NPR १०० मा कारोबार भयो।

• २:५० मा २०० शेयर NPR १०२ मा कारोबार भयो।

• २:५५ मा ५० शेयर NPR ९९ मा कारोबार भयो।

• ३:०० मा १५० शेयर NPR १०१ मा कारोबार भयो।

गणना:

• कुल कारोबारी मात्रा: १०० + २०० + ५० + १५० = ५०० शेयर

• (मूल्य * मात्रा) को जोड:

  • (१०० १००) + (१०२ २००) + (९९ ५०) + (१०१ १५०) = १०००० + २०४०० + ४९५० + १५१५० = ५०५००

• भारित औसत मूल्य:
  बन्द मूल्य=५०५००५००=१०१बन्द मूल्य=५००५०५००​=१०१

त्यसकारण, "XYZ" को बन्द मूल्य त्यस दिन NPR १०१ निर्धारण हुनेछ, जुन अर्को दिनको खुला मूल्यका रूपमा प्रयोग हुनेछ।

यो नियमले शेयर बजारमा पारदर्शिता र निष्पक्षता ल्याउने आशा गरिएको छ, जसले गर्दा लगानीकर्ताहरूको विश्वास बढ्न सक्छ। यद्यपि, यसको कार्यान्वयन र प्रभावकारिता भविष्यमा नियाल्न बाँकी नै छ।