पश्चिम एशियामा द्वन्द्वका कारण विश्वभर ३२ करोड मानिस भोकमरीको जोखिममा, डब्लुएफपीको चेतावनी

काठमाडौं – पश्चिम एशियामा जारी द्वन्द्वका कारण विश्वभर करिब ३२ करोड मानिस भोकमरीको जोखिममा छन्, विश्व खाद्य कार्यक्रम (डब्लुएफपी) ले जनाएको छ। संयुक्त राज्य अमेरिका, इजरायल र इरानबीच जारी द्वन्द्वले विश्वव्यापी भोकमरी अभूतपूर्व स्तरमा पुग्ने खतरा बढाएको भन्दै डब्लुएफपीले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेको छ।डब्लुएफपीका अनुसार चरम द्वन्द्व र विभिन्न स्थानमा देखा परेका अनिकालका कारण विश्वभर करिब ३२ करोड मानिस तीव्र खाद्य असुरक्षाको अवस्थामा छन्। मध्यपूर्वको युद्ध अहिले तेस्रो सातामा प्रवेश गरिसकेको छ र यसले खाद्य तथा इन्धन मूल्यमा ठूलो असर पारिरहेको छ।जेनेभामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा डब्लुएफपीका उपकार्यकारी निर्देशक कार्ल स्काउले चेतावनी दिए कि युद्ध लम्बिए र तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेमा थप ४ करोड ५० लाख मानिस भोकमरीको चपेटामा पर्न सक्नेछन्। उनी बताउँछन् कि यस संकटको सबैभन्दा ठूलो असर पहिले नै कमजोर अवस्थामा रहेका जनसंख्यामा पर्नेछ, जसले जीवनयापन खर्च धान्न सक्दैनन्।द्वन्द्व फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही सुरु गरेपछि बढेको हो। त्यसपछि इरानले प्रतिकार गर्दै इजरायल र खाडी क्षेत्रका देशहरूमा आक्रमण गरेको थियो, र इरान समर्थित हिज्बुल्लाहको संलग्नतासँगै लेबनान पनि द्वन्द्वमा तानिएको छ। हाल डब्लुएफपी लेबनानमा हजारौँ मानिसलाई तातो खाना र रोटी वितरण गर्दै आएको छ। संस्थाले आगामी तीन महिनासम्म राहत कार्य सञ्चालन गर्न तत्काल ७७ मिलियन अमेरिकी डलर थप सहयोगको अपिल गरेको छ।स्काउका अनुसार युद्ध सुरु हुनु अघि नै विश्व खाद्य संकट गम्भीर अवस्थामा थियो। पछिल्लो पाँच वर्षमा तीव्र खाद्य असुरक्षा तीन गुणाले बढेको छ र गत वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय सहयोगमा ४० प्रतिशत कटौती हुँदा राहत कार्यमा चुनौती थपिएको छ। इन्धन मूल्य वृद्धिले ढुवानी लागत बढेको र आपूर्ति श्रृंखला अवरुद्ध हुँदा राहत कार्य अझ महँगो बनेको छ। ढुवानी खर्च १८ प्रतिशतले बढेको र सवारी साधनहरू महँगो इन्धनमा निर्भर हुनुपरेको छ।यस संकटले युद्ध क्षेत्रभन्दा टाढा रहेका देशहरूमा पनि कृषि उत्पादनमा असर पार्ने खतरा बढाएको छ। हर्मुज जलमार्ग हुँदै रासायनिक मल निर्यातमा अवरोध हुँदा सोमालिया र केन्याजस्ता अफ्रिकी देशमा रोपाइँ सिजन प्रभावित हुन सक्छ। सोमालियामा स्थिति अझ गम्भीर बन्दै गएको छ, लगातार दुई पटकको खडेरीका कारण अनिकालको संकेत देखिएको छ। डब्लुएफपीले त्यहाँ ७ लाख मानिसलाई सहयोग गर्न नसकेको जनाएको छ।सुडानमा अनिकालका लागि खाद्य सहायता कटौती गरिएको छ भने अफगानिस्तानमा तीव्र कुपोषित बालबालिकामध्ये चारमध्ये एक जनालाई मात्रै सहयोग पुगिरहेको छ। डब्लुएफपीले चेतावनी दिँदै भने कि अफगानिस्तानमा सहयोग अभावका कारण मानिसहरूको मृत्यु भइरहेको छ र विश्व समुदायसँग थप मानवीय सहायता उपलब्ध गराउन आग्रह गरेको छ।